Columns

Energierekening!

Vanof augustus bin ik al ongedurig. ‘Frits, wi’j bin in oktober an de beurte! Wi’j ontspringn de dans echt niet, heur! Aa-j et op internet leezn hoeveule meinsn dik in probleemn e-koomn bin, manmanman, ik holle mien arte vaste!’ Ik gille nog net niet.
Vanof augustus landt gien ien van mien zörgn bi’j mien man. Et ienige wat ie steeds zeg is: ‘Och deerne, maak oe toch niet zo drok, valt vaste wel mee.’
Niet zo drok?? Niet zo drok?? Leeft die man nog wel in de realiteit? Kreg hi’j nog wel wat mee van wat er allemoale an de hand is?
Ik probere uut alle macht mien zörgn, die inmiddels uut e-gruuid bin tot een bepaalde angst, weg te drukkn.
Toch kiek ik um de klipklap op onze energieapp van Essent um te zien of der al wat veranderd is in ons moandelijkse energiebedrag.
Ok dat viendt mien man overbodig: ‘Kiend, ie maakn et oezelf alleen maar muuilijker, wat elpt et aa-j elke keer op die app kiekn?’
En toch blief ik kiekn.
Tot de genadeklap mien mobiel binnkump en mien arte en heufd kats van slag raakt. Want wat zie ik? Ons moandbedrag van €261,00 wördt verhoogd nur €964,00!!
Eem zie ik sterregies in plaatse van cieferties.
Doezeligheid kreg mien boovnkamer in zien greep en amechtig zak ik in een stoel.
Mien vingers trilln van ellende en um et leed te deeln zet ik een ofbeelding van et bericht in de gezinsapp.
Ik hope dat iemand vol overtuging zal appn: ‘Och moe, maak oe niet drok, dat is een foutien.’
Maar niemand zeg dat.
De reacties bin zoas mien arte en heufd et ok zeng: ‘Waaat?? Dat kan nooit klöppn, bin ze wel goed wies?!’
Mit trillnde vingers en een ongekende woede zet ik et moandbedrag metiene terugge nur et olde bedrag.
Bin ze now elemoale van de pot e-rukt? Gien cent extra krieng ze!

Dat er wat mut gebeurn is dudelijk: wi’j muttn onze spaarrekening anspreekn en zunnepaneeln anschaffn.
Zo e-zegd, zo e-doan. Onze twi’jde zeune vuult onze ellende an en vervangt ondertussn al onze olde lampn veur ledlampn.
Vanof et moment dat diezelfde zeune en mien man de zunnepaneeln op et dak e-plaatst em en de jonge de boel an e-sleutn ef, waart er een ni’je geest deur mi’j hin.
De gaskachels maang niet meer an, ik ligge onder een extra dikke deekn op de banke, et douchn probeer ik wat körter te holln en um de klipklap loop ik nur de meterkaste.
Bi’j een betien zunne trek ik de meterkastdeure oopn um te zien of die meter ons ok belazerd.
Der is zunne dus de energiemeter mut now in ieder geval een -min angeevn.

Al mit al is dat nog een heel wark. Elke keer nur die meterkaste loopn, sleutel ummdrei’jn, kiekn, en begerig hoopn op teruglevering.
Maar dat valt nog oardig teeng.
Op et moment dat onze paneeln installeerd bin is namelijk de zunne vertrökkn. Essent gef in de app an dat ze now an et bereekn bin hoeveule ons moandbedrag goat wörn sinds de zunnepaneeln.
Dat dat een weke mut duurn kan ik niet snappn. Alles is toch digitaal geautomatiseerd? Dat klappn ze der toch zo in? Ik MUT weetn wat ons ni’j bedrag is!
Al goan wi’j dat netuurlijk niet betaaln. Volnd joar zien wi’j wel weer verder.
Maar tot op heedn geef ik gien strobried toe.

Ok mien man niet. Die is compleet umme.
Misschien is dat bi’j mann ok anders.
Ze bin meer ofwachtend, maakn zich in ’t veurn niet zo drok, zien et wel as et zoverre is.
Maar now is et bi’j hum ok anders.
Gien cent extra kreg Essent. Gien cent. Wi’j zulln ze!
Mien man löp, net as ikke, geregeld eem nur de meterkaste um te kiekn.
Bi’j teruglevering kump hi’j dan lichtelijk triomfantelijk meldn: ‘Wi’j levern terugge, deerne, de meter stond op zoveule kilowatt terugge!’

Plots krieg ik een brainwave: in onze tune stöt zo’n metaaln twi’jpersoonsbankien mit een toafeltien dertussn. Ideaal um in onze hal te zettn. Pal veur de oopn meterkastdeure.

Zunde van de tied

Ik eb weinig geduld mee e-kreeng bi’j mien geboorte.
Ik kan mi’j vreselijk opwiendn as der van die dreutelaars veur mi’j loopn in de winkelstroate die mi’j de weg verspern.
Of as ik in de auto achter iemand anders riede die nauwelijks zeuvntig redt woar hi’j tachtig mag.
Of as ik pitige baanties trekke in een zwembad maar steeds um gezelligheidszwemmers hin mut zigzaggn.
Of as ik in de rij veur de kassa stoa en klantn veur mi’j hun boskoppn pas inpakkn as ze e-pint em, of alle kedogies die ze e-kocht em in willn loatn pakkn.
Bi’j al zulk soort onbenullige zaakn eb ik steeds et gevuul dat ik kostbare minuutn van mien leevn verlieze.
En dat vien ik zunde van de tied.

Toch is er qua winkeln een positieve ontwikkeling goande.
In de Kruidvat em ze namelijk de zelfscan kassa’s.
Hoef ie niet meer in de rij te stoan. Ideaal.
De eerste keer dat ik hum in de gaatn kriege maak ik der metiene gebruuk van.
Triomfantelijk passeer ik de rij die veur de kassa stöt.
Der ontstöt ok metiene een soort wedstried in mi’j: ik mut eerder kloar weezn dan de leste in die rij: een old vrouwgien mit een rollator.
Doar kan ik et wel van winn, makkie.
Mien spullegies haal ik uut mien boskoppnmandtien en hale ze ien veur iene veur et scan-scharmpien langes.
Shampoo-blieb, oorbellegies-blieb, creme-blieb. Et goat lekker.
Mascara-bl…mascara-bl…MASCARA-BL…NIKS BLIEB! Hi’j pakt hum niet!
Ik hale de mascara op een andere maniere der veurlanges: dichterbi’j, verderweg, schieve, recht, ondersteboovn, maar der kump gien blieb.
Mien ongeduld kump mit rasse schreedn opzettn, et is gewoon niet teeng te holln.
Et gevecht mit mi’jzellef begunt: ‘Holt oe in, Frouk, scan eerst maar iets anders.’
Gien blieb. Ik klemme mien kaakn op mekare. Ik mut hulpe em, veurdat ik de boel in mekare hengste.
De rij an de kassa is arg lang. Kan ik der tussn koomn en vroang of de kassiere mi’j effn wil helpn? ‘Nee, Frouk, dat is asociaal’.
Ik zal een andere medewarker te pakkn muttn krieng.
Ik kieke rond, springe in de lucht um over de stellingn te kunn kiekn, maar narges zie ik een medewarker.
Mu-k mien spullegies hier zomaar loatn ling terwijl ik die hele winkel deur mut sjokkn?
Mien ongeduld slöt in ien keer over in een bulk van woede.
Ik mikke alles weer in et mandtien en goa stief van niedigheid achter in de rij stoan.
De zelfscankassa blef geduldig wachtn.
Wanneer der een dame gebruuk van wil maakn ziet ze dat er al van alles e-scant is.
Ik doe een stap opziet en zegge: ‘Hi’j dut et niet, heur, skrieft maar op de boek!’
As extra zolt in mien geestelijke wonde zie ik et olde rollator-vrouwgien kalm de deure uut loopn.
Wanneer ik eindelijk bi’j de kassa bin licht ik de kassiere in. ‘Oké, ik bel wel even naar een collega.’
Gien excuses, gien gratis zalfien veur et ongemak, niks. Et scholderophaaln ontbrek nog net. Lamzakkerigheid troef.
Tot zoverre mien eerste kennismaking. Acht minuutn van mien leevn verleurn. Mit niks.

De twi’jde keer zal mi’j dat niet meer gebeurn.
Zol te toevallig weezn.
Een paar weekn later doe ik dus die twi’jde poging.
Halverwege et zelfscann goat er een rooie lampe boovnop et apparaat brandn en kump er een tekst in beeld: ‘Wacht op een medewerker’.
Willn ze now echt dat ik hier de boel in de fik steke??
Der zit niks anders op dan wachtn.
En wachtn.
Wanneer ik bijna uut mekare knappe kump er een medewarkster.
Ze tikt mit heur lange opzetnagels wat codes op et beeldscharm en dan kan ik weer verder.
Tien minuutn van mien leevn verleurn. Mit niks.

Een weke later probeer ik et nog ien keer.
Et kan nooit dat mi’j dat drie keer goat overkoomn.
Halverwege et scann een bericht: ‘Wacht op medewerker’.
Wat now weer?? Ik eb alles goed e-doan, hi’j bliebte as een malle!
‘Dag mevrouw, we doen even een steekproef. Of u alle producten wel gescand hebt.’

Et is kloar: ik scanne nooit weer!
Ik goa gewoon weer in de rij stoan, hoe lang die ok is, hoe lange et ok duurt en hoeveule rollators der ok stoan. Ik wil gien minuut van mien leevn meer verliezen umme niks.
Zunde van de tied.

Zeurvrouwe

Et is liefdevol bedoeld, maar de lucht wördt mi’j bijna mien longn uut e-parst: ‘Oh, niet zo hard! Ie kniepn mi’j fien!’ probeer ik te roepn.
Een schör geluud is echter et ienige heurbare wat mien stemme nog kan produceern.
Et maakt de veroorzaker van mien ongemak niks uut, mien man klemt zien narms expres nog vaster umme mien lichem hin.
‘Och deerne, et is toch zo fijn um oe te knuffeln,’ zeg hi’j, ‘Der is bi’j oe tenminste wat um vaste te holln, ie zulln maar een zak bottn weezn. Niks an.’, woarnoa hi’j mi’j bijna van de grond tilt.
Mit ienige vertraging kump et mien brein binn: wàt zeg hi’j doar?
Wanneer hi’j mi’j löslöt spring ik achteruut en bore mien blik in zien onschuldig uutziende oong.
‘Wàt zeen ie doar?’ vroag ik op scharpe toon.
‘Hoezo?’ Zien argeloosheid treft mi’j diepe in mien arte. Hi’j ef et niet iens deur!
‘Ie zeedn: der is bi’j oe tenminste wat um vaste te holln!’
‘Ja, en?’
‘Doarmee zeg ie dus dat ik dikke bin!’
‘Huh? Watte?’
‘Ja! Ie vien mi’j dus dikke! Want dikkere meinsn e-j goed grip an!’
‘Huh? Ie bin elemoale niet dikke. Ik viene oe gewoon mooi en dat knuffelt lekkerder as een zak bottn.’
‘Kiek, ie vienn mi’j dus dikke.’
Hoe vake hi’j ok bevestigd dat ik absoluut niet dikke bin, ik marke dat ik dus tòch een zeurvrouwe bin.
Een zeurvrouwe die in elke neutrale opmarking van heur vriend of man iets anders heurt:
‘Zozo, aparte jurk e-j doar an.’ – ‘Oh, ik trekke wel weer wat anders an, ie vienn et dus niet mooi.’
‘Bi-j nur de kapper e-west?’ – ‘Ja, wat dan? Ie vienn et dus niet leuk!’
‘Die broek zit oe as gegeutn, ie zien der lekker uut.’ – ‘Oké, ik eb dus een dikke bibse!’
En zo kan ik nog wel eem deurgoan.
Et is te flauw um over te proatn en ik neme mi’j opni’j veur dat ik niet meer zo gekwetst goa reageern.
Mann snappn dit gewoon niet. Kunn ze niks an doen.

Wanneer ik op een zundag een mooie jörk uut de kaste pakke um an te doen nur de karke, twiefel ik toch eem.
Et gedeelte in et middn van mien lichem, an de veurkante, is niet meer strak.
En die jurk is dat wel.
Zol ik et wel zo lange vol kunn holln um mien boek in te trekkn? Op et randtien van ademnood?
Wanneer ik de bewuste jörk an ebbe, zie ik dat ie mi’j prima stöt.
Behalve an die veurkante.
Ik dreie mi’j umme veur de spiegel en zie dat ik toch wel heel arg mien boek in mut holln wil et er een betien skier uutzien.
Toch woag ik et er op. Boek inholln is jummers ok metiene een boekspieroefening?
As ik beneedn kome vroag ik mien man: ‘Kan disse jörk nog? Maakt hi’j mi’j niet te dikke? Zie-j mien boek ok arg?’
De man kek eem op van de krante en zeg; ‘Nee heur, stöt oe mooi.’
‘Ja, maar zie-j mien boek ok arg?’
De man kek weer op van zien krante en zeg: ‘Nee, ik zie niks’.
Ik slikke allerlei opmarkingn in, mien goeie veurneems um gien zeurvrouwe te weezn dreign namelijk alweer te verdampn. Is zien schuld, hi’j kek niet iens goed, zien gedachtn zittn nog bi’j de krante.
Totaal buutn mien comfortzone neem ik een besluut: ik holle de jörk gewoon an.

As ik in de karke zitte, zie ik ien van mien zeuns binnkoomn.
Hi’j ef mien kleinzeuntien ok bi’j zich.
Et kleine mannegien löp nur mi’j toe um nog eem op mien schoot te goan zittn.

Maar…veurdat ie dat dut tikt ie plots mit zien wiesvingertien op mien inmiddels ontspann boek en vrög: ‘Oma, zit doar een baby in?’

Corona-pettat

Ik geve et eerlijk toe: pettat speult een grote rolle in mien leevn.
Niet groter dan Frits mien man netuurlijk, nee, dat verschil zie ik zelf ok nog wel in.
Ok niet groter dan mien kienders en kleinkienders, tuurlijk niet.
Maar pettat stöt wel heel hoge in mien top tiene.

Wat kan ik genietn van zo’n plastic bakkien pettat mit dubbele mayo van ons plaatselijke café/restaurant/cafetaria Het Wapen van Utrecht, oftewel café Rene.
Simpelweg dat tillefoontien nur hun maakt mi’j al bliede: ‘Ja, mit mi’j. Ik eb een bestelling!’
Ik weet zeker dat ze heel veule andacht besteedn an mien bestelling.
Elke keer is et zo ontzettend lekker en zo’n heerlijk geklieder mit die overdaad an mayo.
Die lekkere mayo die ik nog steeds niet in een supermarkt eb kunn ontdekkn.
Heel veule markn em hier al op toafel e-stoan, maar niks haalt et bi’j de mayo van café René.
Now vroag ie oe misschien of woarumme ik dubbele mayo wil.
Mien antwoord is: ik wil niet zonder koomn te zittn.
Elk stukkien pettat verdient et um gul deur die gele smurrie hin e-haalt te wörn.
Um overlaadn te wörn, tot et leste stukkien an toe.

Maar toen kreeg ons hele gezin corona.
Niet dat ze der slim ziek van waarn, inteengdeel, ze schuurdn der mooi bi’jlanges.
Maar geur en smaak addn ze niet meer.
Bi’j de meestn verdween dan ok de eetlust.
Ik wörde as leste ziek.
Ik kreeg alle verschienseln woar de rest niet onder e-leedn ad.
Et wörde veur mi’j een gruwelijke, bedlegerige, koortsige en hoesterige toestand.
En barre muu, ik sluup bijna de hele dag.
Kon de eerste daang ok niet zonder begeleiding de trappe op en of koomn.
Wat ik gelukkig wèl kon was eetn, want ik pruufde alles nog.
Maar ellendig genog, de vette hap wörde niet meer besteld.
De rest ad er gien zin in. Onveurstelbaar.

Op zekere oamd, op et dieptepunt van mien ziekte, kreunde ik vanuut mien bedde: ‘Frits, help mi’j toch! Ik eb zo ontzettend veule zin in pettat! Echt, ik vule dat dat levensreddend veur mi’j kan warkn! Help mi’j!’
En die beste man, die man die veur mi’j nog steeds op de eerste plekke kump, die gaf geheur an mien jammerklacht.
Op een oamd heurde ik hum vanuut mien bedde de trappe op loopn.
Goed, dut ie wel vaker.
Toen heurde ik hum onze sloapkamer binnkoomn.
Dut ie ok wel vaker.
Toen heurde ik, dwars deur mien gonznde oorn en bonkende heufd hin, gekraak van papier.
Heel bekend gekraak.
Onmiskenbaar herkenbaar.
Nog nooit in onze sloapkamer heurt.
Terwijl ik mi’j mit muuite ummedreide en mien man zag stoan, keek ik in zien grijnzende tronie en zag dat ie dat o-zo bekende zakkien vlak boovn mien heufd huult.
‘Deerne, roek ie et ok?’
Och, hi’j hoefde et niet nog een keer te vroang.
De beloftevolle geur maakte een energie in mi’j lös die bijna overienkump mit een bevalling.
Ik richtte mi’j op, gung rechtop zittn en graaide nog net niet dat zakkien uut zien handn.
Pettat! Ik gung et reddn!
‘Rustig an, deerne, rustig an, straks valt de boel uut et bakkien. En kiek, dubbele mayo!’

Meinsn, ik zal oe eerlijk vertelln, dat bakkien pettat is et lekkerste bakkien pettat dat ik ooit ad ebbe. Ik sleurde die gele knapperige stengelties gul deur de mayo, ik likte mien vingers der elke keer bi’j of, schrokte mit een noodgang alles nur binn en vuulde mi’j heerlijk volgevreetn en compleet verzadigd.
Ik durve hoast mit zekerheid te zeng dat dat bakkien pettat de umslag e-west ef in mien ziektebeeld.
Et zolt, et vet en de grote hoeveulheedn em veur mien gevuul alle tanende vitamienn en mineraaln an e-vult.
Ik knapte op.
Nooit zal er meer een bakkien of puntzak pettat koomn dat zo lekker en genezend is as dat iene bakkien, op die bepaalde oamd, ofkomstig van café Rene en ontvangn uut de liefdevolle handn van mien eign man, mien ienmoalige nummer twi’j.
Disse keer was et die Corona-pettat.
Een nummer iene um op te vreetn.

EN IKKE DAN?

Echt, ik bin machtig bliede veur heur. Ze kreg een hele leuke man, een leuk huus, alles dikke prima. Ik kan niks beters veur heur weinsn.
En toch zie ik er wat teengop. Want dat jonk, dat deerntien, die dochter van ons, goat (as alles goed goat en zo de HEEERE wil) binnkört trouwn en vertrekt dan uut ons warme nöst.
Heel mooi veur heur, maar hoe mut dat straks dan mit mi’j? Hölt doar eigenlijk wel iemand rekening mee? Of is dat niet belangriek? Loat moe maar in heur eign sop gaar kookn, zoiets?
Now, dan zal ik oe vertelln: ik viene dat best wel belangriek.
Want die eerste zoaterdag dat ze niet meer mit warrig hoar en een sloapheufd van hier tot tokio uut bedde kump strompeln, zal raar en confronterend weezn. Die sloapkamerdeure stöt dan gewoon oopn in plaats van dichte. Kiek ik zo die lege kamer in. Snappie? Leeg.

Et eerste wat wi’j alle mörns teeng mekare zeng, ikke douchend achter et douchegedienn en zi’j an de wastoafel, is: ‘Goeiemörn, goed e-sloapn?
‘Ja, (of nee). Ieje dan?’
‘Ja, (of nee)’
‘Heufdpiene?’
‘Nee, (of ja) ‘ieje dan?’
‘Nee, (of ja)’
Dat leste is nogal een belangriek ding bi’j ons, et kleurt de dag soms metiene al zo donker. Klinkt er een ‘ja’, dan baaln wi’j veur de ander (en mut ik mien doktersadviezn veural niet metiene ofraffeln), klinkt er een ‘nee’, dan bin wi’j opgelucht.
Doarnoa zal ik de koffielucht missn die bijna elke mörn in de keukn te roekn is. En die gezellige duster die ze dan altied an ef. En de lichte irritatie as ik alweer veul te veule proate: ‘Moe, now eem niet, bin net wakker.’
Wanneer wi’j ons opdoffn veur karkgang of andere zaakn buutn de deure, dan vroag ik heur mit regelmoat: ‘Wi-j eem kiekn hoe mien hoar van achter zit?’ woarnoa ze et ien en ’t ander anpast.
En wat denk ie van de volnde, zeer belangrieke vroang die ik vanof die zelfde zoaterdag nooit meer an heur kan stelln:
‘Welke panty’s stoan beter onder disse jurk?’
‘Kan disse broek nog wel?’
‘Za-k disse schoenn an doen of die andern?’
‘E-j oen kiwi al wel ad vandage?’

Ok de verhaaln over heur wark en et geklier onder et eetn mit heur bruur, et gelach, et gefoeter, de gedeelde zörgn, de vrolijkheid. Wie goat dat overneemn? Ikke niet. Mien vrolijkheid wördt vake in de kiem e-smoord mit: ‘Moe, asteblieft, ku-j eem normaal doen?’
En wat goat et mit mi’j doen as ik die eerste zundags alleen nur de karke mut loopn? Gien babbelend deerntien meer noast mi’j, proatnd over ditties en datties. En die preekbespreking die wi’j altied voern? Mu-k doarmee wachtn tot ik thuus bin? Man, dat duurt zeker tien minuutn! Is hoast niet te doen!
En wie goat die lekkere stoofpot, kiepesoep en gruuintesoep dan maakn? En? En? En?
Maar how ies eem, der brek deur al mien emotionele gedachtn toch iets biezunders deur.
Iets belangrieks. Iets wat zeeeeer gunstig is. Bijna levensreddend.

Et bankstel, inclusief et dekentien, is vanof die eerste zoaterdagoamd weer elemoale veur mi’j alleen!

Route ’21

Op een normale corsodag (de darde vri’jdag in augustus) is mien man altied as eerste uut bedde.
In de keukn heur ik hum dan al rommeln mit pottn en pann en al gauw steg de geur van tomatensoep via de trappe onder de sloapkamerdeure mien nog half sloapende neuze binn.
En dan weet ik et: vandage is et Corso!
Maar helaas, zowel veurig joar as dit joar ontbrek dat luchien.
Gien panne soep en witte bollegies die kloar stoan veur de koomnde en goande man.

Ok onze garage blef weer leeg.
Normaal gespreukn koomn rond tien ure de eerste figurantn al druppelsgewies binn um zich veur te bereidn op hun figuratierol op een corsowaang.
Schminkn, eetn, nog een keer oefenn in onze tune, hier en doar nog een kneupien an nei’jn en de zenuwn veur wat koomn goat der uut lachn.
Et ienige wat in onze garage stöt is onze Nekaf (legervoertuug).
Leuk heur, maar der klöpt niks van.

De ofgeloopn weekn eb ik ok gien gerammel heurt van et opzettn van de grote feesttente.
Die geluudn bin altied een veurbode van festiviteitn en gezelligheid. Gien buizngekletter, gien planknlawaai.
Niks.
Wat ok ontbrek is de joarlijkse buurnactie: stoeln en bankn kloarzettn op de stoepe zodat wi’j mit eventuele andere bezukers eersterangs kunn zittn.
De stroatn bin leeg, gien stoel te bekenn.

Wi’j hoevn rond ien ure ok niet ons muziekpak an te trekkn, der is gien rondgang woar wi’j as christelijke muziekverienige Soli Deo Gloria Sint Jansklooster an mee hoevn te doen.
Ons hele gezin hoeft veur et twi’jde achterienvolgnde joar et bloasinstrument niet an de lippe te zettn.
Wi’j em al bijna anderhalf joar niet maang/kunn oefenn.
De instrumentn blievn dan ok dit joar, tiedns de dag der daang, weer stillegies in de koffer zittn.

Ok de eerste paniekberichtn die normaal rond neeng ure via appies binnkoomn ontbreekn: gien waang die al een klapband ef op weg nur ons dörp, gien opzetstuk dat kepot is e-goan tiedns et takeln, gien asse die deurmiddn is e-breukn.
Zelfs de ‘test… test… test… ’ van een umroeper klinkt niet deur de luudsprekers.
Luudsprekers die normaal overal deur et dörp op e-steld stoan.
Et is ien schreeuwende stilte um ons hin.

Maar… gelukkig kan er dit joar toch weer een klein betien op corsogebied.
Et opzuukn van de grenzn binn de coronamaatregeln ef ontzettend mooi uut e-pakt.
Et corso hiet dit joar Route ’21.
Route ’21 is wat mi’j betreft een briljant idee. Et is een route woar aa-j mit de auto of de fiets langs alle creaties kunn riedn die de diverse corsogroepn toch weer uut hun vaardige vingers em weetn neer te zettn.

Wi’j haaln dus onze Nekaf uut de zo kale garage en tuffn mee mit de ontelbare fietsers en auto’s die over ons prachtige Landveno riedn um de corsojuweelties en de privé-mozaïken te bewondern.
En wat ef iederiene, mit de regels woarbinn ze hun creatie mochtn maakn, der een mooi schouwspel van e-maakt!
En oké, loat de grootte van de creaties niet weezn zoas ze altied bin, toch bin et reuzn in al hun eenvoudige ofmetingn.

En terwijl de zunne dit biezundere corona-corso mit heur straaln verwarmt denk ik: ‘Wat bin ik machtig trots op ons dörp. Klein in getal maar wat groots in daadn!’

Verstild verdriet

Mien vingers bin er kloar veur: de ni’jste humoristische column zit al tiedn in mien heufd.
De toetsn van mien laptop lingn te wachtn um mit grote snelheid en tikkende geluudties grappige woordn weer te geevn op et scharm.
Maar mien heufd weigert.
Mien gedachtn stoekn.
Et is stille in mi’j.
Een lollige column schrievn in tiedn van immens Kloosters verdriet, et lukt niet.
Want dàt is wat er heerst in ons dörp: verdriet.

Sirenes, traumahelikopter, brandweer en een macht an politie.
As Kloosterlingn stöt ons arte stille bi’j zoveule onheilspellend geluud.
Wi’j bin dit niet gewend.
Bi’j ons in Klooster heerst rust, heur ie geluudn van de natuur, passeernde auto’s, een trekker.
Maar gien sirenes.
Gien helikoptergeluudn.
Via verschillnde eppies koomn de gruwelijke berichtn binn.
Twee dörpsbewoners bin betrökkn bi’j etzelfde ongeluk.
Beidn verliezn et leevn.
Beidn bin buurn van mekare.

Wat beleevn ontzettend veule families, vriendn en kennisn een ongekend trauma.
Een trauma dat niet alleen bi’j hun, maar ok in ons dörp nog lange zal veurtleevn.
Netuurlijk zulln de scharpe kanties mit verloop van tied slietn.
En netuurlijk zal et gewone leevn weer veurzichtig op e-pakt wörn.

Maar now is ons dörp stille e-valln.
Nog stiller dan et teveurn al was.
Onnatuurlijk stille.

Ik bidde dat ons dörp mit verloop van tied weer geluud kan loatn heurn.
Een beheerst geluud, vermengt mit diep meeleevn veur alle betrökkenen.

Maar veural bid ik of God de noastn van onze beide dörpsbewoners wil steunn in dit immense verdriet.
Dat ze de kracht maang krieng um dit te verwarkn.

Dit is et belangriekste wat er uut mien typende vingers kump.
Een klein, maar smekend gebed: ‘God, help ze!’

Alles veur de kienders…?

Wat een geluk em onze kienders mit hun va.
Ze em namelijk een va die bijna alles wat zien oong zien deur zien handn e-maakt kan wörn.
Gien renovatie of ni’jbouw wördt deur hum e-weigerd.
En al elemoale niet as et um een huus goat van ien van onze vier kienders.
En dat bin der inmiddels drie, terwijl et vierde huus der ankump.

Et is begunt mit et huus van de oldste zeune.
Veur mi’j, de moederkloek, is et heel mooi dat dat huus in Klooster stöt.
Veur de oldste zeune is et heel mooi dat hi’j et kon verbouwn mit hulpe van zien va.
Veur mien man was et heel mooi dat hi’j et op zien fietsien of kon.
Die verbouwing is inmiddels al enkele joarn of e-rond.

Et leek er op dat er rust zol koomn en dat wi’j onze eign badkamer ies een keer zolln kunn renoveern.
Die is er namelijk hard an toe.
Ik holle hum zo goed meugelijk skone maar de schimmel wet zien territorium ongenadig uut te breidn en de kassies hangn nog an een leste schroeve.
Gien overbodige luxe dus.
Toch kwam die badkamer-gerelateerde rust der niet.
De twi’jde zeune kon zien financiële vingers namelijk achter een ander huus in Klooster sloan.
Verbouwing nummer twi’j.
En ik parkeerde de badkamer in de koelkaste.
Ok mien lichte teleurstelling propte ik doar zwiegend bi’j in.
Alles veur de kienders.
De oldste bruur tekende een mooi ontwarp en doar gung et weer.
Veur mi’j netuurlijk weer heel mooi dat ok dat huus in Klooster stöt.
Veur de twi’jde zeune heel mooi dat hi’j et kon verbouwn mit hulpe van zien va.
Veur mien man heel mooi dat hi’j et weer of kon op zien fietsien.
Dit project is of e-rond in 2020.

Et leek er op dat er rust zol koomn.
Die felbegeerde badkamer-renovatie kon eindelijk begunn.
Niet.
De dochter wus heur financiële vingers achter et olderlijk huus van mien bruur en mi’j sloan.
Verbouwing nummer drie.
Woarnoa de badkamer nur de diepvries verplaatst wörde.
Ok mien iets zwoardere teleurstellling, neigend nur poesterigheid, propte ik doar zwiegend bi’j in.
Alles veur de kienders.
Want veur mi’j is et netuurlijk weer heel mooi dat ok dat huus in Klooster stöt.
Veur de dochter heel mooi dat ze et mit hulpe van heur va kan verbouwn.
Veur mien man heel mooi dat hi’j et weer of kan op zien fietsien.
Dit project zal waarschijnlijk of e-rond wörn in 2021.

Tiedns dit proces bin de diverse stadia van teleurstellingn bi’j mi’j um e-slaang in kregeligheid: ‘Et maakt mi’j niet meer uut, ik goa plann maakn, ik goa tegels uutzuukn en een wasmeubel. Ik goa begunn!’
Mien man heurde et an en zei: ‘Goat oen gang, mien deerne, prima.’

Ik ad die woordn nog niet kold of de oldste zeune meldt dat hi’j een stukkien bi’j et huus an goat zettn.
Woarnoa ze een planning maakn wanneer dat tussn de bedrievn deur kan gebeurn. Mien man plant vustig een weke vri’j zodat er lekker deur e-bouwt kan wörn op twi’j plekkn.

En of et nog niet genog is kump de koop van een huus in Klooster van de vierde zeune binnkört hypotheekmatig rond.
De oldste bruur ef metiene weer een prachtige verbouwing e-tekent.
Veur mi’j netuurlijk heel mooi dat ok et vierde kiend in Klooster blef woonn, dat mien man kan helpn mit de verbouwing, dat hi’j et weer of kan op zien fietsien.
Maar mien badkamer dan??
Et is niet anders, ik mut mien man der mee confronteern, hoe lastig et veur hum ok zal weezn.
Hi’j genöt namelijk van alles wat hi’j veur zien kienders kan betekenn, gien enkel probleem.
Maar hi’j ef thuus wel een vrouwe zittn die straks hoogstpersoonlijk alle tegels der uut goat bikkn, et wasmeubel mit een veurhamer nur de gallemiezn goat sloan, de wc-pot uut de joarn tachtig vanuut et badkamerraam nur beneedn mietert en et douchegedienn gelieke mit mondkappies in de fik goat steekn.
Ik zegge oe, de rampn bin dan niet meer te overzien.
Die badkamer goat renoveert wörn!

Wanneer mien man markt dat ik er echt kloar mee bin ef hi’j de oplössing bin een mum van tied veur handn.
Serieus en triomfantelijk zeg hi’j: ‘Frouk, ik weet wat wi’j doen: wi’j goan et uutbesteedn…’

Brandn zulln ze!

Wat em wi’j een zwoar joar achter de rugge.
Een joar woarin wi’j stille e-zet bin, een grote pas op de plaats em muttn maakn umdat Corona zich meldde mit alle nare gevolgn van dien.
Ok ons dörp Sint Jansklooster is niet ontkoomn an de enörme beparkingn die ons op e-legd bin.

Wi’j em gien officiele dodenherdenking kunn holln, ons dörphuus zit op slot, spörtverienige VHK ef gien balle tussn de doelpoaln kunn skietn, de chr. Muziekverienige Soli Deo Gloria ef gien neute kunn bloazn en zelfs hun muzikale karstnachtrondgang is in stilte veurbi’j e-goan, de Kookpot ef gien börd veur de olderen kunn vulln, de koffieochtend in de Coop kent alleen nog maar een lege toafel en een lamgelegde koffieautomaat, de zangverienige Sursum Corda en vocaal kwartet Voice Mail em live hun mond munn holln, de Monnikenmeule ef gien wieke kunn drein, gien pannekoeke, koffie en gebak kunn verkoopn, de Kloostermarkt ef gien kroame op kunn zettn en wi’j em gien corsowaang tiedns ons wereldberoemde bloemencorso de weg op kunn riedn.
Wat een gemis an onze starke saamheurigheid.

Ik kan de leus: ‘Alleen saamn krieng wi’j corona der wel onder’, niet meer heurn.
Hoezo saamn? Der is niks meer saamn!
Wi’j bin verstopt achter mondkappies, wi’j deinzn achteruut as iemand te dichte in de buurte kump en wi’j schrikkn bi’j een vri’jgekoomn onschuldig kuchien.
Ok de leus: ‘dit is het ni’je normaal’ of nog arger: ‘wen er maar an’, maakt een enörm verzet in mi’j lös. Niks wenn!

Ik bin gien complotwappie maar stelle mi’j wel kritisch op.
Want ons hele vertrouwn is namelijk alleen nog maar e-focust op et vaccin. Want dat goat ons reddn!
Prima, maar ik stelle mien vertrouwn nog steeds en allereerst op God.
Want misschien muttn wi’j nog verder terugge nur of en muttn wi’j ons heufd maar ies buung, onze handn volln en op de knie-jn weer onze ofhankelijkheid an de Heere toevertrouwn.
Weetn dat wi’j niks bin zonder Zien hulpe.
En misschien kump Zien hulpe dmv een vaccin, wie zal et zeng.

Maar veulopig em wi’j et te doen mit mondkappies, ofstandn en een onpersoonlijke umgang mit mekare.
En ik bin doar poesterig van in de kop.
In liedzaamheid ofwachtn lukt mi’j niet zo best, en naief achter de grote kudde an loopn wil ik niet.

Toch bin ik ies op goan telln: ondanks alle beparkingn wus ons Klooster der toch nog wat van te maakn.
Want wat was onze watertoorn de ofgeloopn periode weer prachtig verlicht, wat kunn wi’j bi’j de Coop nog steeds genog boskoppn koopn, wat levert et Wapen van Utrecht lekkere ofhaaldiners, wat em wi’j volle karstpakkettn ad, wat ef de kookpot toch nog lekker eetn bi’j olderen langes e-bracht, der kunn gelukkig nog digitale karkdienstn e-volgd wörn, et carbitschietn is toch nog e-lukt inclusief nog wat mooi siervuurwark, bi’j de bieb kunn wi’j op ofspraak boekn ophaaln, Sint Jansklooster is op tillevisie e-west mit een giga geldinzamelingsactie via Serious Request, an et gemis van ons wereldberoemde bloemncorso em wi’j een prachtige legpuzzel overhölln, de Kloosterhof is eindelijk realiteit e-wörn en de visboer stöt weer elke wonserdag op et plein bi’j et dörpshuus! Manman, wat een geluk!

Maar ja, die mondkappies. Doar kan ik nog gien positiviteit in vienn.
Ik eb mi’j iets veur e-neumn: zodra et ok maar kan goa ik ze ritueel verbrandn.
Ik kope zelfs nog wat meer deusies zodat de fik nog groter wördt.
Ik gooie ze in een grote tonne, doe der (sier)vuurwark van Boxum bi’j en steke de hele boel mit een vlammenwarper in de fik.
Brandn zulln ze, brandn!

Toch wil ik dit betoog goed ofsluutn. Beste meinsn, ik weinse jullie een goed, gezond en veural gezegend 2021 toe. Mit de blik gericht op de positieve dingn en een harte dat biddend zien weg nur Boovn viendt.

(Foto Wilko Visscher)

IJdelheid der ijdelheedn

IJdelheid der ijdelheedn

De tied begunt de dringn: over drie weekn trouwt onze tweede zeune mit zien vriendin en ik eb nog steeds gien leuke feestjörk e-vunn.
In ons gezin is iederiene inmiddels veurzien van een mooi pak en dito jörkien, alleen ik eb nog niks.
Internet toont alleen maar flodderjörkn, stieve jörkn en huis-tuin-en-keukn jörkn, maar gien feestjörkn.
Ik wil e-zien wörn in een echte, mooie, prachtige feestjörk. Ik wil andere dames op die feestelijke dag jaloers kunn maakn.
Mien man en ikke besluutn um nur een grote kledingzake in de Wijk te goan.
Et mut een dure jonge weezn maar der is mi’j verzekerd dat ik doar goa slaang.
Zo niet, dan bin ik niet normaal, is de stellige bewering.
En inderdoad, jörkn genog.
En inderdoad, ok vri’j priezig.
Dat leste mut ik onder grote geestelijke druk disse keer maar verbann uut mien gillende pörtemennee.
De iene noa de andere jörk pas ik an, maar et is et allemoale nèt niet.

Wanneer ik angeve dat ik er kloar mee bin, kump de verkoopster mit een blauwe jörk anzettn.
De mouwn bin elemoale van kant, net as et liefien, en de rok is van chiffon (geleuf ik).
In mien oong een oldewieve jörk.
‘Frouk, pas hum now maar eem, dan weetn wi’j et zeker’, zeg mien man terwijl hi’j mit formidabele krachtsinspanning een zucht onderdrukt.
Och, wat ef die man al een geduld ten toon e-spreid.
En mit wàt een bovennatuurlijke vrolijkheid ef hi’j disse martelgang al deurstoan.
Et begroot mi’j warkelijk. Ik bin er kloar mee. Wi’j goan nur huus.
‘Toe now, pas hum eem, dan is et kloar. Dit is de leste, echt.’
Zien andringn en et glimpien ongeduld dat er toch in zien stemme deursiepelt maakt dat ik weer et pashokkien in goa en de jörk antrekke.
Halverwege zie ik in de spiegel dat et inderdoad een oldewievejörk is, ik hoeve de rits niet iens dichte te doen.
Ik doe et gedienn oopn en zegge: ‘Mu-j kiekn, zo’n stieve jörk!’
‘Doe die ritse now eerst eem dichte, zo kunn wi’j der niks van maakn.’
Terwijl ik de ritse dichte doe, zie ik et gebeurn.
De jörk verandert van een old ogend ding in een mooi anslutend en in mien oong een perfecte jörk! Ik dreie en zwiere mit de jörk hin en weer, hi’j golft en danst mi’j um de bienn.
‘Ik zegge YES TO THE DRESS!’ roep ik uut.
Mien man röp: ‘Ja, dit is ie Frouk! Prachtig!’
Ik zie an zien gezichte dat ie et oprecht meent. Missie e-slaagt.

Op nur de volgende missie: passende skoenn.
Klinkt simpel maar dat blek een doffe ellende te weezn.
In gien iene skoe-zake of op internet vien ik skoenn die onder de jörk passn.
Allemoale stomme skoenn, foute kleurn, te platte hakkn.
Ik eb nog maar twi’j weekn, ik mut anmaakn! Ik mut en zal jaloersmaaknde en in et oge vallnde skoenn zien te vienn.
En dan, nog anderhalve weke veur de grote dag, zie ik op internet een ni’je collectie veurbi’j koomn.
En doar zittn dè skoenn bi’j die ik wil.
Mooie hoge hakkn, prachtig blauwe kleur mit fiene glitterties der in.
Feestelijk en gewoonweg perfect.
As de skoenn een weke veur de tied binn koomn overtreffn ze mien stoutste droomn.
Verstandig as ik bin loop ik ze niet in, maar rekene op de drie verschillnde gelkussenties die ik her en der in de skoenn plakke.

En dan is doar de trouwdag: iederiene ziet er perfect uut.
Maar… wanneer de eerste plechtigheid veurbi’j is, vuul ik mien voetzooln en bi’jbeheurnde bottn brandn.
Nee, niet van een bloare, maar van die prachtige maar veul te hoge hakkn.
Ik kan bijna niet meer loopn.
De balle van mien voete lek een eign, zeer pienlijk leevn te leidn, mien enkels zwalkn alle kantn op.
Wanneer ik in de feestlocatie eem kan zittn, trek ik onmiddelijk de skoenn van mien gepienigde voetn.
Ik schreeuwe et bijna uut van opluchting, wiebele mit de tienn, dreie mit de enkels en blieve zo lang meugelijk op mien pantyvoetn rondloopn.
In de auto nur de karkelijke plechtigheid doe ik ze ok uut, net as in de karke en op de teruggeweg. Ik griepe elke geleengheid an um ze niet te draang.
Tiedns et officiële fieliciteern doe ik ze weer an en verdrage de enörme piene grootmoedig, schudde vrolijk alle coronavri’je handn en zijge doarnoa kepot op de stoel.
Skoenn uut, vri’jheid!
Toch vienn ik een oplössing veur die prachtige, jaloersmaaknde skoenn die triest onder mien stoel stoan: ik drage ze mit regelmoat in de handn en drukke ze menigeen onder de neuze.
‘Kiek ies, disse muttn eigenlijk an mien voetn zittn, maar dan zie-j ze niet. Mooi, hè?’